Bek Avı Nedir, Nasıl Hazırlanılır ve Nelere Dikkat Edilmelidir? Avcılık disiplinleri arasında sabrın, sessizliğin ve doğayla tam anlamıyla bütünleşmenin simgesi olan yöntem şüphesiz bek avıdır. Duyu organları son derece gelişmiş yaban hayvanlarını kendi yaşam alanlarında alt edebilmek; iz sürmekten veya arazide yürümekten ziyade doğru strateji, yüksek disiplin ve kusursuz bir pusu hazırlığı gerektirir.

Bu rehberde, bek avının ne olduğunu, av öncesi ve sırasındaki hazırlık aşamalarını, sahada dikkat edilmesi gereken kritik hususları, yasal mevzuatı ve avcıların merak ettiği soruların yanıtlarını ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Bek Avı Nedir, Nasıl Hazırlanılır ve Nelere Dikkat Edilmelidir?

1. Bek Avı (Pusu Avı) Nedir?

Bek avı; avlanması hedeflenen yaban hayvanının beslenme (yemlenme), su içme, dinlenme veya rutin geçiş güzergahları üzerinde önceden belirlenen stratejik noktalarda gizlenerek, avın menzile girmesini bekleme yöntemidir.

Yürüyüş veya sürek avının aksine bek avında avcı sabit kalır; avın ayağına gitmek yerine avın kendisine gelmesini bekler. Bu yöntem; görüş açısının kısıtlı olduğu kış şartlarında, gece avlarında (mevzuatın izin verdiği türlerde) veya koku ile işitme duyusu çok hassas olan canlı türlerinde yüksek başarı sağlar.

Hangi Av Türlerinde Bek Avı Yapılır?

• Kanatlı Avı: Kış aylarında sulak alan kenarlarında ördek ve kaz avları, sezon açılışlarında ise ayçiçeği ve tarlaların etrafında üveyik ile güvercin avları.
• Memeli Avı: Gece veya alacakaranlıkta gerçekleşen yaban domuzu avları ve kış şartlarında yapılan yaban tavşanı avları.
• Büyük Av (Trofe): Özel kotalar ve izinler dahilinde yapılan yaban keçisi veya geyik takibi öncesi gözlem noktaları.

2. Bek Avına Nasıl Hazırlanılır? (Adım Adım Saha Hazırlığı)

Başarılı bir bek avı, tesadüflere dayanmaz. Av gününden günler önce başlayan titiz bir keşif ve hazırlık süreci gerektirir.

Keşif ve İz Tespiti (Rütbe ve Geçit Tespiti)

Bek kurulacak noktanın doğru seçilmesi başarının %70’ini oluşturur.

• Geçitlerin Tespiti: Yaban domuzu veya tavşan gibi canlıların sürekli kullandığı ayak izleri, çamur banyosu yaptığı alanlar veya ağaç gövdelerindeki sürtünme izleri taranmalıdır.
• Beslenme ve Su Alanları: Su kuşları için yemlendiği tarlalar ile gece tüneklediği sulak alan arasındaki geçiş rotaları; üveyik için ise sabah erken saatlerde su içtiği pınarlar belirlenmelidir.

Güme (Gizlenme Yeri) İnşası ve Kamuflaj

Avın sizi fark etmemesi için araziye uyumlu bir gizlenme alanı (güme) oluşturulmalıdır.

• Doğal Materyal Kullanımı: Yapay kamuflaj ağlarının üzeri mutlaka çevrede bulunan meşe dalları, kamışlar, çalılar veya otlarla desteklenerek arazinin doğal yapısıyla bütünleştirilmelidir.
• Siluet Sınırı: Güme, arkasında insan siluetini belli edecek boşluklar bırakmayacak şekilde tasarlanmalı; avcının baş ve omuz hareketi dışarıdan fark edilmemelidir.

Doğru Ekipman Hazırlığı

Sabit bekleneceği için vücut ısısını korumak ve konforu sağlamak hayati önem taşır.

• Oturak/Sandalye: Uzun saatler kıpırdamadan oturabilmek için sessiz, gıcırdamayan, katlanır avcı sandalyeleri tercih edilmelidir.
• Termal Giyim: Yürüyüş yapılmadığı için vücut ısısı hızla düşer. Bu nedenle kaliteli termal içlikler, polar ara katmanlar, rüzgar geçirmeyen kalın montlar ve ısı yalıtımlı botlar kullanılmalıdır.
• Optik Cihazlar: Işığın az olduğu saatlerde (alacakaranlık) net görüş sağlayan mercek kalitesi yüksek dürbünler hazırlanmalıdır.

3. Bek Avında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Saha hazırlandıktan sonra bek anında yapılan küçük bir hata tüm emeğin boşa gitmesine neden olabilir.

1. Rüzgar Yonü ve Koku Yönetimi (Hayati Unsur)

Yaban hayvanlarının (özellikle yaban domuzunun) koku alma duyusu insandan katbekat gelişmiştir.

• Rüzgar mutlaka avcının yüzüne veya yan tarafına esmelidir. Rüzgarın arka taraftan esip kokuyu avın geleceği yöne taşıdığı bir bek noktasında avlanmak imkansızdır.
• Av öncesinde parfüm, deterjan kokulu kıyafetler kullanılmamalı; sigara içilmemeli ve kokulu gıdalar tüketilmemelidir.

2. Mutlak Sessizlik ve Hareket Sınırı

• Bek alanına girildiği andan itibaren metal aksamların birbirine çarpması engellenmeli, telefonlar sessize alınmalıdır.
• Av yaklaştığında ani baş ve el hareketlerinden kaçınılmalıdır. Hayvanlar sabit cisimleri fark etmekte zorlanırken en küçük hareketi anında algılar.

3. Işık ve Yansıma Kontrolü

• Saat, tüfek namlusu, dürbün camı veya telefon ekranından yansıyacak güneş ışığı avı anında ürkütür. Mat kaplamalı tüfekler ve parlamayan cam yüzeyler tercih edilmelidir.

4. Güvenlik ve Görünürlük

• Bek avında avcılar birbirlerinin konumunu kesinlikle önceden bilmelidir.
• Yaban domuzu bek avlarında, gümeye gidiş ve gelişlerde diğer avcıların kazaen atış yapmasını önlemek adına turuncu yelek veya reflektörlü şapka kullanımı ihmal edilmemelidir.

4. Yasal Mevzuat ve Etik Kurallar

Türkiye’de bek avı faaliyetleri Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) ve Merkez Av Komisyonu (MAK) kararları ile denetlenmektedir.

Temel Mevzuat Metinleri ve İlgili Hükümler

4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Madde 6 – Yasaklanan Avlanma Usulleri:

“Avlanmada zehirli veya uyuşturucu yemler, projektör, gece görüş dürbünleri, ışık yayan araçlar, ses cihazları (ördek/kaz teypleri) ve canlı mühre kullanımı yasaktır. Bek avı esnasında yapay ışık kaynakları veya projektör kullanarak atış yapmak yasa dışı avcılık kapsamındadır.”

Resmi Gazete’de Yayımlanan Merkez Av Komisyonu (MAK) Kararları – Güme ve Mühre Kullanımı:

“Su kuşu avcılığında yapılacan gümeler, doğal dokuya zarar vermeyecek şekilde düzenlenmeli ve av bitiminde çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde bırakılmalıdır. Canlı mühre kullanımı yasak olup, sadece plastik mühre ve mekanik çığırtkan olmayan el düdükleri kullanımına izin verilmektedir.”

Resmi Gazete – Kota ve İzin Zorunluluğu:

“Bek avının yapılacağı alanın Genel veya Devlet Avlağı olması fark etmeksizin, avlanma öncesinde AVBİS (Avlak Yönetim Bilgi Sistemi) üzerinden ilgili avlak için kota rezerve edilmesi ve avlanma izin kartının bulunması zorunludur.” Bek Avı Nedir, Nasıl Hazırlanılır ve Nelere Dikkat Edilmelidir?

5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Bek avında mühre (yapay maket) kullanımı yasal mıdır?

Evet. Plastik veya ahşaptan yapılmış ördek, kaz veya üveyik mührelerinin kullanımı yasaldır. Ancak canlı hayvanların mühre olarak bağlanması veya elektrikli/sesli canlı mühre taklit cihazlarının kullanımı kesinlikle yasaktır.

2. Bek avında ördek/kaz düdüğü kullanmak serbest midir?

Mekanik, nefesle çalışan manuel el düdüklerinin kullanımı serbesttir. Ancak pil ile çalışan, kasetli, hafıza kartlı veya elektronik ses yayan cihazların (bıldırcın/ördek teypleri) arazide bulundurulması ve kullanımı ağır para cezasına tabidir.

3. Bek avı için ideal geliş ve konuşlanma saati ne zamandır?

Bek avında hedeflenen ava göre zamanlama değişir. Su kuşları ve üveyik avı için gün doğumundan en az 1 saat önce; yaban domuzu ve memeli avları için ise gün batımından (alacakaranlıktan) 1-2 saat önce bek noktasına yerleşip sessizliği sağlamak gerekir.

4. Gece yaban domuzu bek avında fener veya ışık kullanmak yasal mıdır?

Hayır. 4915 sayılı Kanun gereğince gece avında projektör, el feneri, tüfek feneri veya gece görüş optikleri kullanarak avlanmak kesinlikle yasaktır ve tüfeğe el koyma dahil ağır cezai yaptırımları bulunmaktadır.

5. Bek avında hangi tip fişekler ve şoklar tercih edilmelidir?

Menzil genellikle önceden hesaplandığı için; ördek/kaz bek avlarında 2-4 numara yüksek gramajlı fişekler ve şok olarak 1 veya 2 numara (dar) şoklar; yaban domuzu bek avında ise durdurucu gücü yüksek tek kurşun (slug) fişekler tercih edilmelidir.

6. Güme yaparken araziye zarar vermeden nasıl gizlenebiliriz?

Ağaçları kesmek veya canlı bitki örtüsüne zarar vermek yerine, yanınızda getireceğiniz kamuflaj filelerinin üzerine araziden toplanmış kurumuş dal, ot ve sapları sabitleyerek çevreye zarar vermeden doğal bir güme oluşturabilirsiniz.

7. Kışın bek avında donma ve hipotermiye karşı nasıl önlem alınmalıdır?

Hareketsiz beklendiği için “katmanlı giyim” esastır. Termal içlik üzerine yün/polar katman, onun üzerine su/rüzgar geçirmeyen ceket giyilmelidir. Ayrıca ayak izolasyonu için neopren çoraplar, termal tabanlıklar ve cep/ayak ısıtıcı toz pedler kullanılmalıdır.

8. Bek avında hedef türe göre mesafe ayarlaması nasıl yapılmalıdır?

Pusu noktası kurulurken hedeflenen etke menzil önceden işaretlenmelidir. Örneğin ördek veya üveyik avında mühreler gümeye 25-30 metre mesafeye dizilmeli, atış alanı bu mesafe baz alınarak sınırlandırılmalıdır.

9. Yalnız başına bek avına çıkmak güvenli midir?

Gece yapılan bek avlarında veya kış şartlarında yalnız olmak acil durumlarda (sakatlanma, kaybolma, hipotermi) risk yaratır. Bu nedenle konumunuzu bir yakınınıza bildirmek ve tercihen iletişim mesafesinde bir av arkadaşıyla ava çıkmak her zaman daha güvenlidir.

10. AVBİS kotaları bek avı için özel olarak mı alınır?

AVBİS üzerinden alınan kotalar avlanacak tür ve avlak esasına dayanır. Kota aldığınız devlet veya genel avlağında, MAK kararlarına uygun olmak kaydıyla ister yürüyüş ister bek avı yöntemini tercih edebilirsiniz; yöntem için ayrı bir kota türü bulunmamaktadır. Bek Avı Nedir, Nasıl Hazırlanılır ve Nelere Dikkat Edilmelidir?